دیابت خود را قورت دهید!

دیابت یکی از مهم ترین بیماری های در حال رشد در سطح جهان است. این بیماری که در بین مردم ایران به مرض قند معروف شده است، با سمبل بین المللی دایره آبی در جهان شناخته می شود. هورمون انسولین وظیفه دارد تا قند موجود در خون را وارد سلول های بدن بکند؛ اما اگر این وظیفه انسولین به درستی انجام نشود، میزان قند خون بالا رفته و فرد مبتلا به دیابت خواهد شد.

انواع دیابت

به غیر از دیابت بارداری که به صورت مقطعی و گذرا خواهد بود، دیابت دارای دو نوع رایج است. اگر لوزالمعده یک شخص توانایی تولید هورمون انسولین کافی را نداشته باشد، فرد مبتلا به دیابت نوع ۱ خواهد شد. چنین شخصی بایستی به صورت روزانه با تزریق انسولین سعی در کنترل میزان قند خون خود داشته باشد.

اما زمانی که سلول های بدن نسبت به انسولین مقاومت نشان داده و در عملکرد این هورمون اختلال ایجاد شود، شخص نیاز به تزریق روزانه انسولین نخواهد داشت. در این حالت فرد به شایع ترین بیماری غیر واگیردار جهان یعنی دیابت نوع ۲ مبتلا شده است. بیماری ای که هنوز هیچ درمان قطعی ندارد و تنها راهکار پزشکی موجود برای آن، تغذیه مناسب در کنار فعالیت جسمی منظم همراه با مصرف دارو است.

کنترل قند خون= تغذیه صحیح + فعالیت بدنی منظم

تغذیه بیماران قندی

چاقی و علی الخصوص اضافه وزن در اطراف شکم به عنوان یکی از دلایل اصلی ابتلا به دیابت نوع ۲ مطرح می شود. نکته قابل توجه در رژیم غذایی بیماران قندی، کنترل قند خون همراه با کاهش اضافه وزن افراد است. یک تغذیه صحیح بایستی از همه ی گروه های غذایی برخوردار باشد تا مواد مورد نیاز بدن را تأمین کند. به عبارتی مهم ترین ویژگی هر برنامه غذایی، کامل بودن آن از لحاظ بهره مندی از کربوهیدرات ها، چربی ها و پروتئین ها است.

یک بشقاب مخصوص دیابتی ها

اکثر کارشناسان تغذیه به بیماران مبتلا به مرض قند پیشنهاد می کنند تا ظرف بشقاب وعده ی غذایی خود را به چهار قسمت مساوی تقسیم کنند. یک ربع از بشقاب را می توان به پروتئین ها و گوشت سفید همچون ماهی یا گوشت قرمز بدون چربی اختصاص داد. ربع دیگر ظرف را بایستی با مواد حاوی نشاسته همچون نان سنگک، برنج، ماکارونی و غلات پر کرد. اما فضای باقیمانده ی ظرف یک بیمار دیابتی (نیمی از حجم یک وعده غذایی) بهتر است با سبزیجات بدون نشاسته همچون کاهو، انواع کلم، هویج، خیار، لوبیا سبز و… تکمیل گردد. با اضافه کردن یک لیوان لبنیات کم چرب و یک واحد میوه به عنوان میان وعده غذایی، تمامی مواد مورد نیاز بدن تأمین خواهد شد.

از نکات مهم در تغذیه افراد مبتلا به مرض قند، میزان کربوهیدرات موجود در برنامه غذایی این اشخاص است. کربوهیدرات در بدن دیابتی ها سریع تر از افراد معمولی جذب و تبدیل به گلوکز شده و باعث بالا رفتن میزان قند خون می شود. به همین خاطر، مصرف سبزیجات که از کربوهیدرات کمی بهره مند هستند، یکی از ارکان اصلی رژیم غذایی افراد دیابتی به حساب می آید.

خطوط قرمز بیماران دایره آبی

قطعاً اولین خط قرمز برای یک بیمار مبتلا به مرض قند، مصرف قند و شکر است. استفاده از مربا، شیرینی، نوشابه، شکلات و شربت نیز به دلیل دارا بودن قند ساده برای بیماران دیابتی مضر است. حتی میوه هایی همچون موز، خربزه، طالبی، هندوانه و انگور به خاطر سرعت بالای جذب قند آن ها در دستگاه گوارش، بایستی با احتیاط و به میزان کم مصرف شوند. مصرف فست فودها و نوشیدنی های الکلی به خاطر تأثیر مستقیم بر افزایش وزن افراد، یکی دیگر از خطوط قرمز مبتلایان به دیابت است.

کمک به انسولین بدن

مقاومت بدن در برابر انسولین از ریشه های اصلی دیابت نوع ۲ محسوب می شود. با مصرف مواد غذایی مناسب می توان عملکرد انسولین بدن را بهبود بخشید. برای کاهش مقاومت سلول ها در برابر انسولین می توان از لبنیات، روغن زیتون، سیب زمینی کبابی و حتی کمی تخم آفتابگردان و تخم کدو استفاده کرد.

سرعت جذب قند مواد غذایی یکی دیگر از مسائل مهم در عملکرد انسولین و تغذیه دیابتی ها است. گردو به دلیل مقادیر فراوان فیبر و پروتئین، بسیار آهسته به قند تبدیل می شود. سیب و بامیه نیز به خاطر فیبر فوق العاده شان در کاهش سرعت جذب قند بسیار مؤثر هستند. همچنین جو دوسر و لوبیا قرمز با بهره مندی از فیبر محلول در آب باعث طولانی تر شدن هضم غذا و در نتیجه کاهش سرعت جذب قند می شوند.

آخر راه…
هرچند بیماران زیادی پس از ابتلا به مرض قند با قطع پا، از دست دادن چشم و حتی مرگ رو به رو شده اند، اما با رعایت نکات پزشکی می توان به راحتی یک زندگی سالم را همراه با این بیماری سپری کرد. داشتن تغذیه مناسب و فعالیت بدنی منظم می تواند میزان قند خون افراد دیابتی را در محدوده ی مجاز تنظیم کند. با پرهیز از برخی مواد غذایی دارای قند ساده و همچنین با استفاده منظم سبزیجات و مواد دارای فیبر می توان عملکرد انسولین موجود در بدن را بهبود بخشید. در آخر نیز نباید از این بیماری و تبعات آن ترسید و بهترین راه برای مقابله با دیابت را داشتن تغذیه مناسب و قورت دادن آن دانست.